Khi nào người dân được thoả thuận giá đền bù khi bị thu hồi đất ?
Chủ đề hôm nay có lẽ sẽ được rất nhiều anh chị quan tâm. Đó là ! Khi mình lỡ mua phải đất dính vào quy hoạch, mà đã có thông báo thu hồi đất thì liệu là có được thoả thuận về giá đến bù khi mà bị thu hồi đất hay không, hay là chỉ chấp nhận theo mức giá đền bù mà UBND tỉnh đã đưa ra ?
Đi tìm hiểu sâu về chủ đề này nhé. Vâng ! Hiện nay thì pháp luật về đất đai quy định cụ thể về hai trường hợp thu hồi đất. Trường hợp thứ nhất là : Thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quy định tại Điều 61 và Điều 62 Luật Đất đai 2013.
Nhà nước thu hồi đất trong trường hợp này thì người dân sẽ không được thoả thuận về giá bồi thường, mà giá sẽ do UBND cấp tỉnh ban hành. Vì điều luật nó cũng khá dài, nên e xin phép tóm lược những trường hợp cụ thể nha các anh chị : Đầu tiên đó là thu hồi để làm các dự án quan trọng mang tính quốc gia do quốc hội quyết định chủ trương đầu tư : Những dự án này thường rất lớn về tổng vốn đầu tư, hay tính quan trọng, liên quan đến môi trường, kinh tế của vùng hay là chính trị quốc tế. Ví dụ thu hồi đất để xây nhà máy điện hạt nhân chẳng hạn hay là sân bay chẳng hạn. Thứ hai đó là những dự án do Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư : Như xây dựng các KCN, khu đô thị mới, các trụ sở, cơ quan, công trình di tích lịch sử, công viên, tượng đài, hay các công trình kết nối hạ tầng, giao thông, đường xá, thuỷ lợi,…vân vân. Thứ ba đó là thu hồi để làm các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận: Thu hồi đất để làm chợ, điện, đường, trường, trạm, nhà ở xã hội, dự án tái định cư, công viên, quảng trường, tượng đài, khu danh lam thắng cảnh, đền thờ, chùa chiền, ….. Đó ! Ở những trường hợp này anh chị có thể hiểu là nhà nước thu hồi đất để làm dự án mang tính chất vì lợi ích quốc gia, cộng đồng thì người dân sẽ không được thoả thuận về giá, giá là do UBND tỉnh quyết định.
Vậy thì trường hợp nào người dân được thoả thuận về giá, đó là trường hợp thứ hai. Trường hợp này thì về cơ chế là nhà nước không thu hồi đất, để chủ đầu tư và người dân tự thoả thuận với nhau: Ở đây là chủ đầu tư được sử dụng đất để thực hiện dự án sản xuất, kinh doanh (vì lợi ích doanh nghiệp, không thuộc trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế- xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng) Cho nên chủ đầu tư sẽ phải đứng ra thỏa thuận với người sử dụng đất thông qua các hình thức như là: mua tài sản gắn liền với đất, nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất với người dân. Ví dụ cụ thể về trường hợp này đó là : Ông Mạnh có 1 lô đất 300 m2, và có sổ hồng chính chủ. Công ty A muốn về xây dựng nhà máy sx bánh kẹo, và thửa đất của ông Mạnh nằm trong khu vực dự kiến quy hoạch xây nhà máy. Mà khu đất để thực hiện dự án này cũng phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm của huyện. Thì trường hợp này, ông Mạnh hoàn toàn có quyền đàm phán về giá đền bù khi thu hồi đất nếu không đồng ý về giá đền bù mà công ty A đưa ra (Vì trường hợp này Cty A vì lợi ích doanh nghiệp, không thuộc trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế- xã hội vì lợi ích quốc gia, cộng đồng ).
Vừa rồi là 2 trường hợp đất bị thu hồi giải phóng mặt bằng mà em v.a đã đưa ra. Nếu anh chị bị thu hồi theo trường hợp 1 thì sẽ phải buông tay chịu trói, nhưng nếu gặp phải trường hợp 2 thì không cần phải quá lo lắng anh chị nhé ! Theo quy định của pháp luật thì Doanh nghiệp không có quyền thu hồi đất, chỉ có UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện mới có thẩm quyền thu hồi đất. Nên việc đền bù giá không thoả đáng, hoàn toàn có thể đàm phán thương lượng với chủ đầu tư. Vì nếu không giải quyết được khâu giải phóng mặt bằng, dự án sẽ bị treo, không thể triển khai và thiệt hại rất lớn đối với doanh nghiệp. Nên việc một hộ gia không chịu rời đi thì chủ đầu tư cũng đành phải nhượng bộ, và đưa ra mức giá đền bù phù hơp hơn. Nhiều trường hợp dân không chấp nhận với mức giá đền bù doanh nghiệp đưa ra, họ đi nước ngoài 3-5 năm mới quay lại :> Tuy nhiên thì trường hợp này, cá nhân người được bồi thường cũng nên đưa ra những deal hợp lý với CĐT, để 2 bên có thể thuận lợi trong việc giải ổn thỏa.
Anh chị có thể tham khảo thêm các tài liệu sau để hiểu rõ hơn về vấn đề này. Luật đất đai số 45/2013/QH13 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP Nghị định số 43/2014/NĐ-CP Nghị định số 01/2017/NĐ-CP Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT.